Osaka thắng vòng một US Open nhưng màn trình diễn chưa giống nhà vô địch: Đọc lại trận đấu bằng dữ liệu

Arthur Ashe đêm ấy vẫn đầy tiếng hò reo, nhưng trận đấu của Naomi Osaka không hề êm như tỷ số 7-6(6), 7-6(3). Osaka dẫn 5-2 ở set thứ hai, dẫn 5-3 ở set đầu, rồi bất ngờ để Anastasia Zakharova, một tay vợt hạng 101 thế giới, kéo vào loạt tie-break. Cô thắng cả hai loạt tie-break, nhưng một nhà phân tích dữ liệu không thể chỉ nhìn vào cột thắng thua. Tôi nhìn vào khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng, giữa danh tiếng và phong độ.

Chiến thắng này chỉ xác nhận bản lĩnh ở những điểm cuối set, chưa xác nhận mức độ tập trung của một ứng viên vô địch. Đó là cách tôi đọc trận đấu đầu tiên của Osaka sau hành trình trở lại sinh nở.

Osaka đã nghỉ sinh, rời tour đấu gần hai mùa giải. Cô vào vòng chính US Open bằng suất bảo vệ thứ hạng, không có điểm phải bảo vệ. Bốn danh hiệu Grand Slam, trong đó hai lần nâng cúp tại Flushing Meadows, giúp cô luôn được xếp vào nhóm nguy hiểm. Nhưng uy danh không tính điểm, chỉ số trên sân mới tính điểm. Trận đấu với Zakharova kéo dài hơn hai giờ, một dấu hiệu cho thấy chênh lệch thực tế không lớn như tên tuổi.

Một chi tiết làm tôi dừng lại: Osaka có cơ hội đóng set rõ ràng ở cả hai set, nhưng để đối thủ đuổi kịp. Set thứ nhất cô dẫn 5-3 rồi để thua hai game liên tiếp. Set thứ hai cô dẫn 5-2 nhưng không thể kết thúc bằng game giao bóng. Ở loạt tie-break, cô thắng 8-6 và 7-3. Người xem có thể gọi đó là bản lĩnh, tôi gọi đó là một tín hiệu chưa hoàn chỉnh.

Con số không bao giờ nói dối, nhưng nó có thể im lặng. Trận này, những con số quan trọng nhất đang im lặng: tỉ lệ giao bóng một, tỉ lệ trả giao bóng, số winner so với lỗi tự đánh hỏng. Không có dữ liệu đó, tôi không thể kết luận rằng Osaka đã chơi tốt hay chỉ thắng nhờ kinh nghiệm. Tôi chỉ có thể nhìn vào điểm mất tập trung và thời lượng trận đấu.

Những ai theo dõi các trận đấu của tôi đều biết tôi không vội chốt phán đoán từ một trận mở màn. Tôi từng đốt mô hình của mình với Croatia. Đó là ngày tôi học cách nghe dữ liệu. Với Osaka, dữ liệu đang nói rằng cô ấy có bản lĩnh điểm số, nhưng chưa nói rằng cô ấy đủ sắc bén để đánh bại một hạt giống ở vòng hai. Điều tôi thực sự cần là trận đấu tiếp theo, nơi cô phải đối mặt với áp lực từ một đối thủ biết cách giao bóng tốt hơn Zakharova.

Tôi cũng muốn tự phê một điều: nếu tôi chỉ nhìn vào chiến thắng 2-0 và kể câu chuyện trở lại trong mơ, tôi sẽ lặp lại sai lầm đã từng mắc với Croatia. Vậy nên tôi nói thẳng: trận đấu này cho thấy Osaka vẫn còn khoảng cách với đỉnh cao phong độ. Cô thắng tie-break đầu tiên 8-6, nghĩa là cô đã cứu những điểm số nguy hiểm. Nhưng cô cũng để một tay vợt ngoài top 100 cầm hòa đến tận game cuối ở cả hai set.

Điều làm tôi chú ý hơn là cách Osaka xử lý khi bị dồn ép. Cô không gục ngã, không tăng lỗi tự đánh hỏng dồn dập. Cô thu hẹp góc đánh, chờ đối thủ mắc sai lầm. Đó là một con số ẩn mà bảng tỷ số không phản ánh. Nhưng mặt trái của chiến thuật này là nó chỉ hiệu quả khi đối thủ yếu hơn rõ rệt. Khi chạm trán một tay vợt có giao bóng chủ động, Osaka sẽ cần thứ gì đó nhiều hơn bản lĩnh.

Tôi không quan tâm cô ấy có vô địch giải này hay không ở thời điểm này. Câu hỏi có ý nghĩa hơn là: Osaka đã tìm lại được nhịp di chuyển và cảm giác bóng sau sinh chưa? Trận đấu với Zakharova chưa trả lời câu hỏi đó. Một trận đấu kéo dài hơn hai giờ và phải giải quyết bằng tie-break trước một đối thủ hạng 101 không phải là màn trình diễn của một ứng viên vô địch, nhưng nó cũng không phải là thảm họa. Nó chỉ là một bước đi thận trọng.

Tôi sẽ theo dõi chỉ số giao bóng một của Osaka ở vòng hai. Nếu cô ấy giao bóng một dưới 55%, tôi sẽ lập tức đặt dấu hỏi về khả năng đi sâu. Nếu cô ấy nâng tỉ lệ này lên trên 65%, câu chuyện sẽ khác hẳn. Còn bây giờ, tôi chọn cách im lặng như dữ liệu đang im lặng. Grand Slam không trao danh hiệu cho người thắng đẹp ở vòng một. Grand Slam thường loại những người không giữ được nhịp khi trận đấu kéo dài. Osaka vừa cho thấy cô ấy có thể sống sót. Nhưng sống sót không phải là đỉnh cao, và hành trình còn dài hơn một đêm New York.

Ở tuổi này, sau sinh con, mỗi trận đấu của Osaka là một thí nghiệm. Tôi sẽ không vẽ nên câu chuyện cổ tích bằng năm dòng chữ trên màn hình. Tôi sẽ chờ dữ liệu lên tiếng. Mọi điểm số trên sân đều để lại dấu chân, và người giỏi nhất là người biết mình sẽ đứng ở đâu khi áp lực dâng cao. Osaka vẫn còn thời gian để chứng minh điều đó.