Bóng đá trong nướcTuyển nữ Việt Nam trước Nhật Bản ở ASIAD 20: Giữ lấy cự ly, giữ lấy hiệu số
Bóng đá trong nước

Tuyển nữ Việt Nam trước Nhật Bản ở ASIAD 20: Giữ lấy cự ly, giữ lấy hiệu số

Trả lời nhanh: Tuyển nữ Việt Nam gặp Nhật Bản lúc 17 giờ 30 phút ngày 17 tháng 9 ở lượt trận thứ hai bảng E ASIAD 20, sau thất bại 1-2 trước Đài Bắc Trung Hoa. Mục tiêu là giữ cự ly đội hình và hạn chế bàn thua để bảo vệ hiệu số trong cuộc đua vé vớt vào tứ kết. Dữ kiện chính: - Nhật Bản thắng Thái Lan 8-0 ở trận ra quân bảng E, thể hiện lối chơi kiểm soát bóng và phối hợp nhóm. - Việt Nam thua Đài Bắc Trung Hoa 1-2, tự làm khó cuộc đua vào tứ kết. - Thể thức ASIAD: hai đội đầu mỗi bảng cùng hai đội thứ ba có thành tích tốt nhất vào tứ kết. - HLV Hoàng Văn Phúc được dự báo tổ chức đội hình chặt chẽ, chờ phản công qua Thanh Nhã, Bích Thùy, Hải Yến. - Điểm yếu của Việt Nam ở trận ra quân là cự ly giữa các tuyến và khoảng trống sau lưng hàng thủ. Nguồn: Bản tin trước trận ASIAD 20, công bố ngày 17 tháng 9 | Cross-checked: VuaBong.vn Hỏi đáp liên quan: Hỏi: Tuyển nữ Việt Nam cần gì để vào tứ kết ASIAD 20? Đáp: Việt Nam cần ít nhất một điểm trước Nhật Bản cùng hiệu số tốt, và vẫn phụ thuộc kết quả các bảng khác. Hỏi: Ai là nhân tố tấn công chủ chốt của tuyển nữ Việt Nam? Đáp: Thanh Nhã, Bích Thùy và Hải Yến là ba nhân tố chuyển trạng thái chính, theo Chỉ số Chuyển trạng thái của VangBong.vn. Hỏi: Nhật Bản mạnh nhất ở điểm nào? Đáp: Nhật Bản kiểm soát bóng, phối hợp nhóm linh hoạt và tạo sức ép liên tục bằng tốc độ cùng kỹ thuật.

Ở nội dung 400m, khoảng cách giữa hai vận động viên được đo bằng phần trăm giây, và người thua cuộc thường biết chính xác mình đã đánh mất cuộc đua ở mét thứ mấy. Bóng đá không hào phóng đến thế. Ở trận ra quân bảng E môn bóng đá nữ ASIAD 20, tuyển nữ Việt Nam thua Đài Bắc Trung Hoa 1-2. Khi tua lại băng hình, hai bàn thua ấy hiện ra theo một cách rất khác so với cảm giác trong trận: chúng không đến từ những pha xử lý siêu phàm của đối phương, mà từ những khoảng trống đã tồn tại từ vài giây trước đó. Khoảng trống giữa hai trung vệ. Khoảng trống sau lưng một hậu vệ biên vừa dâng cao. Khoảng trống khiến cả hệ thống bị kéo giãn như sợi dây thun buộc vào hai đầu không cùng một lực căng. Tôi giữ một cuốn sổ nhỏ cho những khoảnh khắc như thế. Trang của buổi tối hôm ấy chỉ có ba dòng, và cả ba đều nói về khoảng cách. Dòng đầu: phút 34, tuyến giữa lùi quá sâu, cầu thủ đối phương nhận bóng ở vùng trước vòng cấm mà không ai kèm. Dòng thứ hai: phút 61, hậu vệ biên dâng cao, không có ai bọc lót. Dòng thứ ba tôi viết sau khi tiếng còi mãn cuộc vang lên: cự ly giữa ba tuyến đang là vấn đề lớn hơn con người. Mười bảy giờ ba mươi phút ngày 17 tháng 9, những khoảng trống ấy sẽ phải được lấp lại trước một đội bóng mạnh hơn rất nhiều. Đội tuyển nữ Việt Nam bước vào lượt trận thứ hai bảng E với hành trang nặng hơn một trận thua thông thường. Thất bại 1-2 trước Đài Bắc Trung Hoa ở trận ra quân lấy đi ba điểm, và cùng với ba điểm ấy là quyền được phép mắc sai lầm. Thể thức ASIAD trao vé vào tứ kết cho hai đội đứng đầu mỗi bảng, cộng thêm hai đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất trong số các bảng. Bảng E chỉ có bốn đội, nghĩa là mỗi đội chơi rất ít trận, và mỗi bàn thua đều được nhân lên khi ban tổ chức ngồi tính lại các chỉ số phụ. Hiệu số bàn thắng bại vì thế trở thành một tài sản phải bảo vệ song song với việc tìm kiếm điểm số. Đó là bài toán hai ẩn, và cả hai ẩn đều khó. Đối thủ ở lượt trận này là Nhật Bản, đội chủ nhà và là ứng viên nặng ký nhất cho tấm huy chương vàng. Trận mở màn của họ kết thúc với tỷ số 8-0 trước Thái Lan. Một tỷ số như vậy mang theo hai thông điệp. Thông điệp thứ nhất là về hiệu suất: họ ghi bàn đều đặn, không phụ thuộc vào một cá nhân, và dường như không cần đẩy nhịp độ lên mức cao nhất để làm điều đó. Thông điệp thứ hai là về cách họ ghi bàn: phần lớn các pha lập công đến từ việc kéo giãn hàng phòng ngự đối phương ra hai biên rồi tấn công vào trung lộ bằng những đường chuyền một chạm ở tốc độ cao. Trận đấu diễn ra lúc 17 giờ 30 phút ngày 17 tháng 9, khung giờ chiều muộn khi mặt sân còn tích nhiệt từ cả ngày nắng. Chi tiết tưởng như nhỏ ấy lại có ý nghĩa với một đội bóng dự kiến phải chạy không bóng nhiều gấp rưỡi đối thủ. Tôi đã theo dõi các trận đấu của bóng đá nữ châu Á qua nhiều kỳ đại hội, và có một quy luật lặp lại đến mức khó bỏ qua: các đội Đông Nam Á thường thua Nhật Bản trong hiệp một vì bàn thắng, nhưng thường thua trong hiệp hai vì cấu trúc. Khi đôi chân mỏi, cự ly giữa các tuyến không còn được giữ bằng ý thức chiến thuật nữa, mà bằng thói quen. Thói quen cần thời gian để xây, và tuyển nữ Việt Nam không có nhiều thời gian. Nhật Bản không tấn công bằng cách dồn bóng về một ngôi sao. Họ tấn công bằng cách chiếm các ô vuông nhỏ trên sân. Khi một ô bị bịt lại, quả bóng lập tức được chuyển sang ô bên cạnh, thường chỉ mất một hoặc hai nhịp chạm. Hai hậu vệ biên của họ dâng rất cao, gần như đứng ngang hàng với tiền vệ tấn công, và nhiệm vụ đầu tiên của họ không phải là tạt bóng mà là ghim hậu vệ biên đối phương xuống thấp. Một khi hàng thủ Việt Nam bị ghim ra hai biên, khoảng trống ở trung lộ xuất hiện, và đó là nơi Nhật Bản tung ra nhát dao cuối cùng. Điều đáng lo nằm ở chỗ hệ thống ấy không cần đối thủ mắc sai lầm để hoạt động. Nó chỉ cần đối thủ đứng sai vị trí một bước chân. Với một hàng phòng ngự phải chịu áp lực liên tục trong bốn mươi phút đầu, một bước chân sai là điều gần như không thể tránh. Vấn đề lớn nhất của tuyển nữ Việt Nam ở trận gặp Đài Bắc Trung Hoa không nằm ở hàng thủ, mà nằm ở khoảng cách giữa hàng thủ và tuyến giữa. Khi bóng ở hai biên, tuyến giữa của Việt Nam có xu hướng lùi theo bóng để tạo cảm giác an toàn. Kết quả là hàng thủ và tuyến giữa dính vào nhau, để lộ ra một vùng đất trống rộng khoảng hai mươi mét ngay trước vòng cấm. Đài Bắc Trung Hoa đã khai thác vùng đất ấy, và Nhật Bản thì khai thác vùng đất ấy giỏi hơn nhiều. Cần nói rõ một điều: phòng ngự ở thế trận này không sai. Trước một đối thủ vượt trội về mọi chỉ số kỹ thuật, việc tổ chức một khối phòng ngự chặt chẽ, nhường bóng và chờ cơ hội phản công là lựa chọn hợp lý, thậm chí là lựa chọn duy nhất. Vấn đề nằm ở cách phòng ngự. Có một sự khác biệt rất lớn giữa việc lùi sâu để giữ cự ly và việc lùi sâu để tránh bóng. Đội bóng đầu tiên có thể sống sót. Đội bóng thứ hai thì không. Trước một đối thủ như Nhật Bản, phản xạ tự nhiên của mọi hàng phòng ngự là lùi sâu thêm nữa. Đây là cái bẫy quen thuộc. Khi cả khối đội hình lùi xuống sát vòng cấm, ba hệ quả xuất hiện cùng lúc. Đối phương được phép dứt điểm từ tuyến hai mà không ai cản phá, bởi vì không còn ai đứng ở vùng trước vòng cấm. Mọi đường tạt bóng đều trở nên nguy hiểm hơn, vì hàng thủ đứng quá gần khung thành nên không có đủ khoảng cách để phán đoán và bật nhảy. Và hệ quả nghiêm trọng nhất: đội bóng mất hoàn toàn khả năng phản công. Không còn tiền đạo nào ở trên, không còn đường chuyền nào thoát ra được, và mỗi pha phá bóng trở thành một lần trả bóng về cho đối thủ. Có ba kịch bản tổ chức đội hình nhiều khả năng xảy ra, và mỗi kịch bản có một cái giá riêng. Khối năm hậu vệ với ba trung vệ là phương án phổ biến nhất khi đối đầu với các đội bóng châu Á mạnh. Ba trung vệ giúp bịt các khoảng trống trong vòng cấm và tăng khả năng chống bóng bổng. Cái giá phải trả là hai tiền đạo, hoặc một tiền đạo và một tiền vệ tấn công, bị cô lập hoàn toàn ở phía trên. Với tuyển nữ Việt Nam, điều này có nghĩa là Thanh Nhã phải làm việc trong tình trạng một chọi ba hoặc một chọi bốn trong suốt trận đấu. Khối bốn hậu vệ với bốn tiền vệ chơi theo hàng ngang giúp đội bóng giữ được tuyến giữa đông người hơn, nhưng đòi hỏi kỷ luật cự ly rất cao. Bốn tiền vệ phải di chuyển như một khối thống nhất, không ai được phép lùi sâu hơn người bên cạnh quá hai mét. Nếu một người phá vỡ hàng, cả hệ thống rạn theo. Khối năm hậu vệ kết hợp với bốn tiền vệ và một tiền đạo lùi sâu là phương án dung hòa. Tiền đạo lùi về giữa sân khi đội nhà mất bóng, giúp tuyến giữa Việt Nam không bị đứt gãy, đồng thời sẵn sàng bung lên khi có cơ hội chuyển trạng thái. Với Hải Yến, người có khả năng chọn vị trí và giữ bóng khá tốt trong không gian hẹp, đây có thể là vai trò phù hợp hơn là việc cắm cố định ở phía trên. Trong một thế trận mà bóng nằm phần lớn thời gian ở chân đối thủ, giá trị lớn nhất của tuyến trên không nằm ở số bàn thắng, mà ở khả năng giữ bóng. Một tiền đạo giữ được bóng trong ba giây cho phép cả đội đẩy lên mười lăm mét. Ba giây ấy, nhân với mười lần trong một trận, là một trăm năm mươi mét không gian mà đội bóng thoát khỏi sức ép. Trong bóng đá đỉnh cao, không gian chính là tiền tệ, và đây là loại tiền tệ duy nhất mà một đội bóng yếu hơn có thể tự in ra. Thanh Nhã, Bích Thùy và Hải Yến là ba loại tiền tệ khác nhau. Thanh Nhã mang đến tốc độ và khả năng chạy chỗ vào khoảng trống sau lưng hàng thủ, thứ vũ khí chỉ phát huy tác dụng nếu tuyến giữa có đủ can đảm tung ra đường chuyền dài. Bích Thùy mang đến khả năng giữ bóng, đổi hướng và tạo ra những tình huống một chọi một ở hành lang cánh, nơi sức ép của đối phương thường lỏng hơn. Hải Yến mang đến sự hiện diện trong vòng cấm, khả năng đón những quả tạt và những pha bóng hai. Trong hiệp một, sự hiện diện của Hải Yến gần như sẽ không mang lại nhiều cơ hội, bởi vì bóng sẽ không đến được vòng cấm đối phương. Nhưng trong hiệp hai, khi Nhật Bản có thể đã dẫn trước và bắt đầu chơi chùng xuống, những pha bóng cố định và những tình huống lộn xộn trong vòng cấm lại trở thành cơ hội thực tế nhất. Đây là lý do vì sao việc giữ Hải Yến trên sân, thay vì rút cô ra để tăng cường phòng ngự, có thể là quyết định quan trọng nhất của ban huấn luyện trong trận đấu này. Trước khi trở thành một cái tên, ai cũng chỉ là một dáng chạy. Ở những trận đấu như thế này, người ta thường nhớ đến những pha bóng đẹp. Nhưng đội bóng sống bằng những dáng chạy không ai nhớ: dáng chạy của hậu vệ biên bọc lót cho trung vệ, dáng chạy của tiền vệ phòng ngự lùi về chắn cửa, dáng chạy của tiền đạo đuổi theo một đường chuyền mà cô biết mình không thể chạm tới. Ba dáng chạy ấy, lặp lại vài chục lần trong một trận, mới là thứ quyết định tỷ số cuối cùng. Có một chi tiết kỹ thuật mà những đội bóng Đông Nam Á thường xuyên bỏ sót khi gặp các đội bóng lớn của châu lục: phút thứ nhất của hiệp hai. Sau giờ nghỉ, đội bóng mạnh thường tăng nhịp độ trong khoảng mười lăm phút đầu hiệp hai, bởi vì họ biết đối thủ vừa trải qua bốn mươi lăm phút chạy không bóng và chưa kịp hồi phục. Trong giai đoạn ấy, các bàn thua thường đến từ những tình huống mà hàng phòng ngự chưa kịp vào guồng. Bàn thua ở khoảng phút 46 đến phút 60 mang giá trị tâm lý lớn hơn nhiều so với bàn thua ở phút 85, bởi vì nó đến vào lúc đội bóng còn đủ thời gian để sụp đổ hoàn toàn. Ở Moscow đêm ấy, tôi học được rằng tiếng còi mãn cuộc chỉ là một dấu lặng. Điều đáng sợ trong bóng đá không nằm ở tiếng còi; nó nằm ở khoảng thời gian ngay sau khi bàn thua thứ hai được ghi, khi mười một cầu thủ cùng lúc mất đi ý niệm về vị trí của mình và không ai còn nhớ mình đang chơi theo sơ đồ nào. Những đội bóng thua nặng trong các trận đấu chênh lệch thường không thua vì bàn thắng đầu tiên, mà vì bàn thắng thứ hai và thứ ba đến quá nhanh sau đó. Với tuyển nữ Việt Nam, điều quan trọng nhất trong trận đấu này có thể không nằm ở việc giữ sạch lưới trong bốn mươi lăm phút đầu. Nó nằm ở việc giữ được cấu trúc trong mười phút sau khi thủng lưới. Nếu ban huấn luyện chuẩn bị sẵn một kịch bản cho tình huống ấy, gồm việc ai là người tập trung lại, ai là người nói, ai là người kéo khối đội hình lên, thì một bàn thua sẽ không kéo theo bốn bàn khác. Trên đường chạy, kỷ lục tính bằng phần trăm giây; ngoài kia, cuộc đời tính bằng nhịp thở. Bóng đá không có vạch đích ở mét bốn trăm. Nó chỉ có một đồng hồ chạy và những cầu thủ buộc phải quyết định trong khoảng thời gian ngắn hơn một nhịp thở. Nỗi ám ảnh về hiệu số có thể phản tác dụng. Đây là điều tôi muốn nói rõ, bởi vì nó đi ngược lại trực giác của gần như tất cả mọi người trước trận đấu này. Khi một đội bóng bước vào trận với mục tiêu hàng đầu là hạn chế bàn thua, phản xạ của họ là dâng lên rồi hạ xuống theo nhịp độ của đối thủ, luôn chọn phương án an toàn nhất trong mọi tình huống, kể cả khi phương án an toàn nhất ấy là nhường toàn bộ thế trận. Trong mười lăm phút đầu, cách tiếp cận này có thể trông rất kỷ luật. Đến phút bốn mươi, nó bắt đầu tạo ra những quả phạt góc liên tiếp. Đến phút sáu mươi, nó biến trận đấu thành một buổi tập dứt điểm của đối phương. Và điều trớ trêu là chính những đội bóng cố gắng bảo vệ hiệu số bằng mọi giá lại là những đội bóng thường xuyên rời sân với hiệu số tệ nhất. Số bàn thua trong một trận chênh lệch không tỷ lệ thuận với số lần đội yếu hơn dâng lên tấn công. Nó tỷ lệ thuận với số phút đội yếu hơn phải phòng ngự mà không có bóng và không có phương án thoát bóng. Một đội bóng dám giữ bóng ba mươi phần trăm thời gian và dám thực hiện bốn đến năm đợt phản công thực sự trong một trận thường kết thúc với số bàn thua ít hơn một đội bóng phòng ngự một trăm phần trăm thời gian. Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng đó là điều mà băng hình của hàng trăm trận đấu chênh lệch đã chỉ ra. Với tuyển nữ Việt Nam, điều này có nghĩa là mục tiêu hạn chế tối đa số bàn thua cần được diễn giải lại. Hạn chế bàn thua không có nghĩa là tập trung toàn bộ nhân lực vào vòng cấm. Nó có nghĩa là giữ cho trận đấu không biến thành một hiệp đấu chỉ diễn ra ở một phần ba sân. Muốn làm được điều đó, đội bóng phải dám giữ bóng ở một vài thời điểm, dám đẩy tuyến phòng ngự lên cao hơn mức thoải mái, và chấp nhận một vài khoảnh khắc mạo hiểm. Ở đầu bên kia, có một chi tiết về Nhật Bản mà ít người chú ý. Với một đội bóng đã thắng 8-0 ở trận ra quân, áp lực lớn nhất ở lượt trận thứ hai không phải là đối thủ, mà là chính họ. Những đội bóng ở vị thế ấy thường có xu hướng nới lỏng cường độ trong khoảng hai mươi phút đầu, chơi bóng một cách thoải mái, coi trận đấu như một buổi tổng duyệt trước các trận knock-out. Nếu tuyển nữ Việt Nam tận dụng được khoảng thời gian ấy, không phải để ghi bàn mà để giữ bóng và kéo dài thời gian có bóng, thì cục diện trận đấu có thể khác đi đáng kể. Một chiếc ghế trống vẫn ngồi một người, ta chỉ không còn nghe thấy tiếng vỗ tay của họ. Ở sân vận động của đội chủ nhà, hàng ghế dự bị của tuyển nữ Việt Nam sẽ có nhiều gương mặt trẻ. Những người ấy có thể sẽ phải vào sân ở phút thứ sáu mươi, trong một thế trận mà tỷ số có thể đã an bài. Kinh nghiệm của họ ở một trận đấu như thế này không được đo bằng phút thi đấu, mà bằng việc họ có giữ được sự tập trung hay không. Trong bóng đá, có những cầu thủ trưởng thành chỉ sau mười lăm phút trên sân ở một trận đấu mà đội mình thua. Đó là mười lăm phút không xuất hiện trong bất kỳ bảng thống kê nào. Mục tiêu thực tế nhất của tuyển nữ Việt Nam trong trận đấu này có thể không phải là điểm số. Đó là một cấu trúc. Một cấu trúc đủ vững để đội bóng mang theo vào lượt trận cuối cùng, nơi mà cơ hội đi tiếp nhiều khả năng sẽ vẫn còn. Một cấu trúc đủ rõ ràng để các cầu thủ không phải tự hỏi mình đang chơi ở đâu khi bóng đến chân. Một cấu trúc đủ đơn giản để khi mệt, họ vẫn làm đúng. Một trận đấu hay không bao giờ được kể hết; nó chỉ đợi người đủ im lặng để nghe. Trận đấu lúc 17 giờ 30 phút ngày 17 tháng 9 sẽ không được kể qua tỷ số. Nó sẽ được kể qua việc liệu tuyển nữ Việt Nam có giữ được cự ly giữa ba tuyến trong bốn mươi lăm phút thứ hai hay không, qua việc liệu khối đội hình có đứng vững sau bàn thua đầu tiên hay không, và qua việc liệu Thanh Nhã có nhận được ít nhất ba đường chuyền thoát xuống trong cả trận hay không. Nếu những điều ấy được làm đúng, nếu tuyển nữ Việt Nam rời sân với một cấu trúc nguyên vẹn dù tỷ số ra sao, thì kết quả của trận đấu này sẽ còn có ích cho họ ở những trận đấu phía trước nhiều hơn ba điểm số mà họ đang tìm kiếm. Và nếu cấu trúc ấy không giữ được, thì câu hỏi dành cho ban huấn luyện sau tiếng còi mãn cuộc sẽ không phải là vì sao đội bóng thua, mà là vì sao đội bóng vẫn phải chạy mà không có nơi nào để chạy tới.

Tuyển nữ Việt Nam trước Nhật Bản ở ASIAD 20: Giữ lấy cự ly, giữ lấy hiệu số

Cầu thủ liên quan